Hvenær eru aðgerðir gerðar?

Ef skarð er mjög breitt er gert við það með bráðabirgðaaðgerð í fyrstu viku eftir fæðingu (sjá myndaröð A), hvort sem vörin ein er klofin eða bæði vör og gómur. Varanleg aðgerð fer fram um það bil þremur mánuðum síðar. Ef skarðið er mjótt (sjá myndaröð B) er viðgerð látin bíða þar til endanleg aðgerð er gerð þremur til fjórum mánuðum eftir fæðingu.

	Myndaröð A: Mjög breitt skarð Fyrsta myndin sýnir barnið fyrir aðgerð, næsta mynd einni viku eftir aðgerð og þriðja myndin sýnir sama barn þremur mánuðum eftir aðgerð.
	Myndaröð B: Mjótt skarð Fyrri myndin sýnir barnið fyrir aðgerð en seinni myndin sýnir sama barn eftir aðgerð.

Fara efst á síðu

Aðgerð á góm Gert er við góm þegar barnið er sex til tólf mánaða gamalt. Yfirleitt dugar ein aðgerð ef einungis mjúki gómurinn er klofinn. Ef skarð er í gegnum tanngarð og mjúka og harða góminn þarf stundum að gera við góminn í tveimur aðgerðum og er sú síðari þá oft gerð snemma á öðru aldursári. Eftir aðgerð er eðlilegt að sár myndist til hliðanna í gómnum og eru þau viku til tíu daga að gróa. Í sumum tilfellum er mjúki gómurinn of stuttur og einstaklingurinn getur orðið mjög nefmæltur. Ef ekki reynist unnt að laga nefmælið með talæfingum er í sumum tilfellum gerð viðbótaraðgerð. Hún felst í því að útbúinn er flipi úr afturvegg nefkoks og hann saumaður við góminn. Aðgerðir af þessu tagi hafa einnig verið framkvæmdar á einstaklingum sem ekki eru með skarð, en hafa of stuttan góm. Tvær til þrjár mismunandi aðferðir eru notaðar til að loka gómskarði. Myndaröðin lýsir einni aðferðinni. Jaðar skarðsins er blóðgaður og skornir eru út tveir fremri flipar úr munnslímhúð. Aftari flipar sem ná að úf eru skornir út og þeim lyft frá beini. Fliparnir eru sameinaðir í miðlínu og færist gómur jafnframt aftar. Í lok aðgerðar er eðlilegt að sár myndist við tanngarðinn en þau gróa á um það bil 10 dögum.

Fara efst á síðu

Undirbúningur gómaðgerða

Tekið er strok úr koki barnsins, venjulega 3 – 4 dögum fyrir aðgerð. Þetta er gert með áhaldi sem er nokkurs konar lengd útgáfa af snyrtipinna. Þetta er gert til að ganga úr skugga um að ákveðnir sýklar séu ekki til staðar. Finnist þeir í sýninu er nauðsynlegt að gefa barninu sýklalyf eða fresta aðgerð.

Fara efst á síðu

Ekkert snuð og puttasog eftir aðgerðir!

Til að hlífa sárinu og saumum verður að taka snuð og túttu af barninu í um það bil 14 daga. Af sömu ástæðu er einnig nauðsynlegt að gera hlé á brjóstagjöf. Barnið má hins vegar nærast um munn eftir að það hefur jafnað sig eftir aðgerðina, jafnvel á fyrsta sólarhring. Gefa má barninu af barmi eða með skeiðarpela en gæta þarf varúðar vegna sársins sem er að gróa. Lýtalæknirinn gefur nákvæmari tímasetningar varðandi fæðugjöf og hvenær óhætt er að láta barnið aftur fá snuð og hafa hendurnar frjálsar en það er venjulega eftir tvær vikur. Yfirleitt tekur nokkurn tíma að venja barnið á snuð eða brjóst aftur og í sumum tilfellum kærir það sig ekkert um að fá það aftur.

Til að fullnægja sogþörf barnsins eftir aðgerðir er hægt að nota litlar grisjur sem hægt er að brjóta saman og bleyta í sæfðu vatni. Barnið getur jafnvel fengið grisjuna strax á fyrsta degi. Rétt er að ræða þessa aðferð við lýtalækninn en hægt er að fá grisjurnar og vatnið hjá hjúkrunarfólki.

Til að koma í veg fyrir að barnið nái að rífa í eða nudda vörina eða pota fingri í góminn meðan sárin eru að gróa eru settar spelkur á handleggina. Þannig er komið í veg fyrir að barnið geti beygt handlegg um olnboga. Þótt spelkurnar þvælist fyrir barninu venst það þeim yfirleitt fljótt. Þó getur verið gott að taka spelkurnar af annað slagið til að hvíla handlegginn stundarkorn. Þó er óráðlegt að losa spelkurnar nema af öðrum handleggnum í einu og aldrei nema barnið sé haft undir ströngu eftirliti á meðan.

Fara efst á síðu