Verkjameðferð eftir aðgerðir

Verkir fylgja öllum skurðaðgerðum. Mikilvægt er að meðhöndla verki hjá börnum almennilega. Slæm minning barns um verki getur haft áhrif fram á fullorðinsár og mótað viðbrögð barnsins við seinni inngrip.


Mikilvægt er að

Greina verkinn. Ungabörn gráta og láta þannig í ljós sársauka. Eldri börn sem tala geta sagt frá. Þó er það þekkt að börnin eru að reyna að „vera dugleg“ og tjá sig ekki um sársauka. Það er hlutverk hjúkrunarfólks að vera vakandi fyrir líðan barnsins en oftast eru það þó foreldrarnir sem skynja best líðan barna sinna. Foreldrar ættu að vera óhræddir um að biðja um verkjalyf fyrir börn sín ef þeim finnst ástæða til.

 

Meta verkinn. Það getur verið erfitt að meta verki hjá börnum, einkum þeim yngstu. Ýmis hjálpartæki eru til, svo sem myndir af missælum andlitum og kvarðar sem börnin benda á til að gefa líðan sína til kynna. Reyna þarf að meta líðan barnsins sem best og sætta sig ekki við „lítinn verk“ – hann á bara eftir að versna.

 

Meðhöndla verkinn. Upplifun barna á verkjum er mjög einstaklingsbundin og stjórnast meðal annars af fyrri reynslu, umhverfi og aðstæðum. Skammtastærðir verkjalyfja eru einnig einstaklingsbundnar. Fyrirbyggjandi meðferð er best og henni ætti ávallt að beita. Barnið fær þá verkjalyf í nægum skömmtum á föstum tímum. Það kemur í veg fyrir að verkurinn verði slæmur og því er oftast hægt að notast við minni skammta en ella og barninu líður mun betur. Lyf ætti að gefa um endaþarm eða í æðalegg meðan barnið er fastandi en annars helst um munn. Einnig er mikilvægur liður í verkjameðferð að umhverfi barnsins sé „barnvinsamlegt“ og að það sé öruggt.

Gott er að hafa í huga að það er óæskilegt að börn sem fara í aðgerð á munnholi, til dæmis börn með skarð, gráti mikið eftir aðgerð því að það getur valdið togi á aðgerðarsvæðinu og ýft upp sárið og eyðilagt árangur aðgerðarinnar. Það er því enn brýnna en ella að meðhöndla börnin almennilega og sætta sig alls ekki við að þau séu með verki.

Fara efst á síðu


Helstu verkjalyf

Parasetamól – kjörlyf fyrir börn. Nýburar og ungabörn þola þetta lyf vel og það hefur fáar aukaverkanir. Skammtar eru 15 mg fyrir hvert kíló líkamsþyngdar á fjögurra klukkustunda fresti. Dæmi: Barn sem er 9 kg má fá 135 mg (eða 125 mg stíl) á fjögurra klukkustunda fresti.

 

Bólgueyðandi lyf, til dæmis íbúprófen mixtúra – má nota fyrir börn. Helstu aukaverkanir eru óþægindi í meltingarfærum.

 

Sterk verkjalyf, það er morfín og skyld lyf – þetta eru góð verkjalyf við slæmum verkjum. Aukaverkanir eru meiri en fylgja hinum lyfjunum, svo sem ógleði, uppköst, kláði og öndunarslæving.

 

Róandi lyf, svo sem phenergan, klóralmixtúra og midazolam (Dormicium) – eru ekki verkjalyf en virka vel með þeim og auka áhrif þeirra. Þessi lyf róa barnið og bæta svefn og slökun. Sum þeirra valda einnig gleymsku í stuttan tíma en slíkt getur verið ákjósanlegt. Þá má nefna að phenergan dregur úr kláða sem oft kemur fram í sárunum fyrst eftir aðgerð.

 

Bíðið ekki eftir að barnið fái verki – beitið fyrirbyggjandi lyfjagjöf í samráði við hjúkrunarfræðinga!

Hafið ávallt hugfast að börn láta oft ekki í ljós að þau finni til – sérstaklega ekki á spítalanum!

Fara efst á síðu